Rodzaje planów w kinematografii

| 15:53 Dodaj komentarz
Każdy kto choć trochę poznał stronę techniczną pracy nad filmem, doskonale wie, że najważniejszą rzeczą są tu ciekawe i przemyślane ujęcia. Niezależnie od gatunku filmowego, są one nieodzownym elementem każdej kinematograficznej produkcji. By jednak dobrze zrealizować ujęcie powinno się najpierw opanować tzw. plan, który nadaje odpowiedniego charakteru filmowanej scenie.

Ogólna charakterystyka

W ujęciu zazwyczaj przedstawia się dany fragment rzeczywistości w połączeniu z jego tłem. Na tej podstawie buduje się właśnie kompozycję planów, które w sposób ogólny możemy podzielić na:
- ogólne,
- średnie,
- bliskie.
W kinematografii stosuje się plany ze względu na dobre przekazanie widzowi informacji zawartych w filmie. Naturalnie, gdyby osoba oglądająca mogła uczestniczyć w danej produkcji, wiedziała by o niej wszystko, z kolei oglądanie jej na ekranie wymaga odpowiednich ujęć, które wprowadzą w podstawy świata przedstawionego. Szkopuł tkwi w tym, że to nie od decyzji widza zależy, jaki fragment obrazu zobaczy i jak szybko uzyska potrzebne informacje, np. na temat intrygi przedstawianej w filmie.

Plan ogólny

Zastosowanie w filmie planu ogólnego ma na celu poszerzenie perspektywy widza w stosunku do świata przedstawianego. Dzięki temu jesteśmy wstanie dostrzec większą ilość elementów, poznać zarys miejsca akcji oraz ocenić rozmieszczenie osób i rzeczy w danej scenie. Cechą charakterystyczną takiego planu jest utrudniony dostęp widza do detalu. O kunszcie ujęcia zrealizowanego w planie ogólnym świadczą tu więc trajektoria ruchu kamery, długość danego ujęcie oraz rozmieszczenie potrzebnej scenografii (przedmiotów w konkretnym otoczeniu).

Do podstawowych rodzajów planu ogólnego zalicza się:
- plan totalny (największy i najszerszy z możliwych planów, idealny do ogólnego zaprezentowanie miejsca akcji, często stanowi ujecie otwierające i zamykające film, doskonały do ukazania piękna krajobrazu lub jako szerokie spojrzenie na wyjątkowo spektakularną scenę walki wrogich armii),
- plan ogólny (nadal ogólne spojrzenie na miejsce akcji, jednak z widoczna i rozpoznawalną aktywnością ludzi, nie należy do najbardziej dynamicznych, jednak odpowiednie wykorzystanie ruchów kamery może nadać mu ciekawy wygląd).

Plan średni

Wypośrodkowany i niezwykle ważny dla filmów plan, gdzie widz może bliżej zapoznać się z bohaterami i elementami otoczenia, które są ważne dla fabuły. Choć zbliżamy się znacznie do akcji i nasza perspektywa jest węższa, to nie brakuje tu jeszcze tła. Przy pomocy takiego planu reżyser szczególnie chętnie ukazuje relacje między rolami aktorów, a także ich stosunek do otoczenia. Są one najbardziej naturalne, gdyż w podobny sposób sami postrzegamy rzeczywistość. Dlatego też ich występowanie jest bardzo częste i gęste w naszej kinematografii. Plan średni posiada dwa rodzaje, którymi może posłużyć się twórca filmu:
- plan pełny (zbliżenie na bohatera w taki sposób, że jest on widoczny w całości, a jego wysokość niemal pokrywa się z wysokością kadru, rzadko stosowany, nadużywany przez osoby niedoświadczone),
- plan amerykański (ulubiony plan średni twórców filmów, ukazuje on postać nie w całości lecz od głowy do (maksymalnie) wysokości kolan, doskonale oddaje naszą naturalna percepcję np. podczas rozmowy z druga osobą, dobra widoczność detalu i mimiki rozmówcy).

Plan bliski

Plan bliski służy przede wszystkim do ukazywania określonego i małego wycinaka z rzeczywistości. Jest to doskonały wabik dla uwagi widza i manipulator jego zainteresowaniem. Może zostać wykorzystany jako zmyłka, by w dalszej części filmu zaskoczyć widza zmianą akcji. Zbudowane w ten sposób ujęcia najczęściej wkleja się pomiędzy szerszymi perspektywami kamery (np. jako dodatek do ujęć wykonanych w planie średnim). Wyróżnia się tu trzy rodzaje planu bliskiego:
- półzbliżenie (popiersie postaci),
- zbliżenie (ujecie twarzy),
- detal (mała część ludzkiego ciała np. oko lub jakiś przedmiot).

Materiał stworzony dzięki doradztwu grupadnd.com.

Nowszy post Starszy post Strona główna